XSS (Cross-Site Scripting), Türkçe karşılığıyla “Siteler Arası Komut Dosyası Çalıştırma”, web uygulamalarında sıkça karşılaşılan bir güvenlik açığıdır. Bu saldırıda, saldırganlar, web uygulamalarına kötü amaçlı komutlar yerleştirerek, uygulamayı kullanan diğer kullanıcıları etkilemeyi amaçlarlar.
Nasıl Çalışır?
- Veri Enjeksiyonu: Saldırgan, bir web uygulamasının giriş alanlarına (örneğin, yorum kutusu, mesaj gönderme alanı) kötü amaçlı JavaScript kodunu enjekte eder.
- Kod Çalıştırılması: Uygulama, bu kötü amaçlı kodu filtrelemeden doğrudan tarayıcıya gönderir ve tarayıcı bu kodu çalıştırır.
- Kullanıcı Etkilenmesi: Çalıştırılan kötü amaçlı kod, kullanıcının tarayıcısında çeşitli işlemler gerçekleştirebilir. Örneğin:
- Bilgi Çalmak: Kullanıcının çerezlerini, oturum bilgilerini veya diğer hassas verilerini çalabilir.
- Sayfa İçeriğini Değiştirmek: Web sayfasının görünümünü değiştirebilir veya tamamen farklı bir sayfaya yönlendirebilir.
- Zararlı Yazılım Bulaştırmak: Kullanıcının bilgisayarına zararlı yazılım bulaştırabilir.
XSS Saldırı Türleri
- Yansıtılan XSS (Reflected XSS): Saldırganın kötü amaçlı kodu, kullanıcıya geri gönderilir ve kullanıcı bu bağlantıyı tıkladığında kod çalıştırılır. Örneğin, bir arama motorunda kötü amaçlı bir URL aratmak.
- Kalıcı XSS (Stored XSS): Saldırganın kötü amaçlı kodu, veritabanında saklanır ve web sitesinin herhangi bir sayfasında görüntülenebilir. Örneğin, bir forumda kötü amaçlı bir mesaj bırakmak.
- DOM-based XSS: Saldırgan, tarayıcının Document Object Model (DOM) yapısını manipüle ederek kötü amaçlı kod çalıştırır.
Örnek
Bir web sitesindeki yorum bölümüne aşağıdaki JavaScript kodu yazıldığını düşünelim:
JavaScript
<script>alert('XSS Saldırısı!');</script>
Eğer web sitesi bu kodu filtrelemezse, bu yorumu gören diğer kullanıcıların tarayıcılarında bir uyarı mesajı belirecektir. Bu basit bir örnek olsa da, daha karmaşık saldırılarla kullanıcıların hesapları ele geçirilebilir, kişisel bilgileri çalınabilir veya hatta bilgisayarları zararlı yazılımlarla bulaştırabilir.
XSS Saldırılarına Karşı Önlemler
- Input Validation: Kullanıcı girişlerini titizlikle kontrol etmek ve zararlı karakterleri filtrelemek.
- Output Encoding: Verileri tarayıcıya göndermeden önce HTML özel karakterlerini kodlamak (örneğin, <, >, ” gibi karakterleri).
- Content Security Policy (CSP): Tarayıcının hangi kaynaklardan içerik yükleyebileceğini belirlemek için kullanılan bir güvenlik mekanizması.
- Web Uygulama Güvenlik Duvarları (WAF): Uygulama trafiğini analiz ederek XSS gibi saldırıları engellemek.
SQL Injection ile Karşılaştırma
SQL Injection ve XSS, her ikisi de web uygulamalarında sık karşılaşılan güvenlik açıkları olsa da, hedefleri ve çalışma mekanizmaları farklıdır:
- SQL Injection: Veritabanına yapılan sorguları manipüle ederek verilere erişmeyi amaçlar.
- XSS: Kullanıcıların tarayıcılarını hedefleyerek kötü amaçlı kod çalıştırmayı amaçlar.
Sonuç olarak, XSS saldırıları, web uygulamalarının güvenliği için ciddi bir tehdittir. Bu saldırılara karşı etkili önlemler almak, kullanıcıların ve uygulamaların güvenliğini sağlamak için büyük önem taşır.